“Hier leer je niet voor school, maar voor het leven”
Wie rector Irene Kramer weleens door de gangen van het Gymnasium Apeldoorn heeft zien lopen, kent haar waarschijnlijk vooral van haar glimlach. Ze maakt makkelijk een praatje, weet wat er speelt in de school en is regelmatig te vinden bij activiteiten van leerlingen. Niet omdat het moet, maar omdat ze het oprecht leuk vindt. Twee jaar geleden begon ze als rector op het Gymnasium Apeldoorn en sindsdien voelt ze zich helemaal op haar plek.
"Wat mij meteen opviel, was de betrokkenheid van het team. De lijnen zijn kort, mensen lopen makkelijk bij elkaar binnen en iedereen werkt vanuit dezelfde passie: goed onderwijs."
Dat het Gymnasium Apeldoorn een relatief kleine school is, ziet Irene als een groot voordeel. "Je zit dicht op het onderwijs, dichtbij de leerlingen en dichtbij de collega's. Juist dat contact geeft mij energie. Onderwijs gaat uiteindelijk om mensen."
Van economiedocent naar rector
Hoewel Irene inmiddels rector is, begon haar loopbaan gewoon voor de klas. Als economiedocent ontdekte ze al snel dat haar hart lag bij havo- en vwo-leerlingen. Daarna volgden functies als teamleider, schoolleider en rector gymnasium in Almere.
Toch was haar route niet helemaal recht.
"Ik heb zelfs nog een uitstapje gemaakt terug naar het lesgeven. Ik wilde zeker weten wat het beste bij me paste. Maar al snel merkte ik: ik vind het prachtig om voor een klas te staan, maar als rector kan ik op een bredere manier bijdragen aan het onderwijs."
Die keuze bracht haar uiteindelijk naar Gymnasium Apeldoorn.
Een school waar verschillen mogen bestaan
Vraag Irene wat het Gymnasium Apeldoorn bijzonder maakt en haar antwoord komt zonder aarzeling. "De ruimte om jezelf te zijn."
Volgens haar bestaat er niet zoiets als dé gymnasiumleerling. "We hebben leerlingen die ontzettend hard moeten werken voor hun resultaten en leerlingen die bijna lijken te vergeten dat ze naar school moeten omdat het hen zo gemakkelijk afgaat. We hebben rustige leerlingen, uitbundige leerlingen, leerlingen die graag op de voorgrond staan en leerlingen die liever wat meer op de achtergrond blijven."
Juist die verschillen maken de school sterk. "Wat ik mooi vind, is dat hier plek is voor iedereen. Leerlingen leren niet alleen over zichzelf, maar ook om rekening te houden met elkaar. Dat is minstens zo belangrijk als goede cijfers."
Niet voor school, maar voor het leven
Wie door de school loopt, komt de Latijnse spreuk regelmatig tegen: Non scholae sed vitae discimus. Vrij vertaald: niet voor school, maar voor het leven leren wij.
Voor Irene is dat veel meer dan een mooie zin op de muur. "Onderwijs is voor mij niet een verzameling vakken en toetsen. Natuurlijk zijn kennis en resultaten belangrijk, maar uiteindelijk willen we leerlingen helpen om hun plek in de samenleving te vinden."
Dat zie je volgens haar terug in het hele onderwijsaanbod. Van klassieke talen tot Geo Future School, van filosofie tot maatschappelijke stages.
Geo Future School en leren buiten het boek
Een van de projecten waar Irene enthousiast van wordt, is Geo Future School.
"Leerlingen werken aan echte maatschappelijke uitdagingen. Ze onderzoeken problemen, bedenken oplossingen en presenteren hun ideeën. Dat vraagt om veel meer dan alleen kennis. Je leert samenwerken, presenteren, kritisch denken en initiatief nemen."
Dat wordt niet altijd direct door leerlingen herkend, lacht ze.
"Soms zegt een leerling: 'Maar ik heb vandaag niets geleerd.' Terwijl diezelfde leerling net een presentatie heeft gegeven, vragen heeft gesteld en een project heeft georganiseerd. Dan leg ik uit dat leren veel breder is dan alleen nieuwe feiten uit je hoofd leren."
Ruimte voor talent
Die brede ontwikkeling ziet Irene ook terug in programma's als het Honours Programma en de maatschappelijke stages.
"Niet iedere leerling ontwikkelt zich op dezelfde manier. De één blinkt uit in wetenschap, de ander in muziek, sport of ondernemerschap. We proberen leerlingen de ruimte te geven om hun eigen talenten te ontdekken."
Jong Gymnasium: pionieren met een nieuwe doelgroep
Een project waar het team de afgelopen jaren veel energie in heeft gestoken, is Jong Gymnasium. Deze klas is bedoeld voor jonge leerlingen die cognitief toe zijn aan meer uitdaging en in het basisonderwijs al een klas hebben overgeslagen, maar sociaal-emotioneel en qua executieve vaardigheden nog niet helemaal klaar zijn voor de overstap naar de middelbare school.
"We zijn echt samen aan het pionieren geweest. We kijken voortdurend wat werkt en wat beter kan. Dat past ook bij onze school. We durven nieuwe dingen te proberen en leren onderweg."
Juist dat gezamenlijke zoeken naar verbetering waardeert Irene enorm. "Collega's zijn kritisch op zichzelf en op elkaar. Niet om af te rekenen, maar om steeds beter onderwijs te maken."
De rector die weer lesgeeft
Wie denkt dat een rector alleen maar vergadert, heeft het mis. Dit schooljaar staat Irene zelf ook weer voor de klas. Ze geeft economie aan een derde klas. "Dat vinden sommige collega's heel grappig. Maar ik vind het heerlijk. Het houdt me dicht bij de leerlingen en bij de dagelijkse praktijk van het onderwijs."
Ze geniet van de verschillen in de klas. "De leerling met veel bravoure, maar ook degene die wat stiller is. Het blijft mooi om te zien hoe leerlingen groeien."
Wat leerlingen haar hebben geleerd
Zelf kijkt Irene met plezier terug op haar eigen middelbareschooltijd. Ze was geen uitgesproken leerling. "Ik viel eigenlijk niet zo op. Ik vond school leuk, deed wat nodig was en had vooral veel plezier met vrienden."
Toch is er één opmerking van een docent die ze nooit is vergeten. "Een docent zei ooit tegen mij: 'Ik zou dat vak niet kiezen, want ik denk niet dat je het kunt.' Dat zou ik zelf nooit tegen een leerling zeggen."
Misschien juist daarom gelooft ze zo sterk in vertrouwen geven. "Ik denk vaak aan een uitspraak die vrienden van mijn ouders deden terwijl ik erbij stond: 'Maak je maar niet druk, die komt er wel.' Dat vertrouwen probeer ik ook aan leerlingen mee te geven. Niet iedereen loopt dezelfde route, maar uiteindelijk vinden de leerlingen hun weg wel."
Energie van mensen
Waar krijgt Irene zelf energie van? Het antwoord komt snel.
"Van samen met collega's bouwen aan goed onderwijs."
En buiten school?
Dan verruilt ze de rectorenkamer voor een padelbaan, hardloopschoenen of een concertzaal. "Ik speel graag padel, probeer het hardlopen vol te houden en ik ga graag naar concerten. Van pop tot rock, ik vind heel veel leuk."
Een plek waar je jezelf mag zijn
Als Irene vooruitkijkt, hoopt ze dat leerlingen later vooral één ding onthouden van hun tijd op het Gymnasium Apeldoorn.
"Dat ze hier zichzelf mochten zijn. Dat er naar hen werd gekeken als mens. En dat ze niet alleen kennis hebben opgedaan, maar ook hebben geleerd wie ze zijn en wat ze willen bijdragen aan de wereld."
Of, zoals de school het zelf zegt:
Niet voor school, maar voor het leven leren wij.